The Thing Is – by Ellen Bass

Geïnspireerd door de podcast The Anthropocene Reviewed waar John Green verschillende aspecten van het antropoceen beoordeelt op een schaal van vijf sterren.

Soms leer je dingen in het leven door ze gewoon te doen. Denk aan het vinden van lichtknopjes door er per ongeluk tegenaan te gaan staan, of bijna je been breken omdat je denkt door je yogamat heen de laatste traptrede te kunnen zien. Andere dingen leer je omdat ze ontiegelijk vaak tegen je gezegd worden, en het kwartje uiteindelijk valt omdat het verhaal op dit moment met je resoneert. Zoals toen ik eindelijk meditatie probeerde en de opgebouwde weerstand langzaam plaats maakte voor rust. En weer andere dingen leer je eigenlijk nooit. Zoals het begrijpen van rouw. Gevangen tussen de plotselinge leegte willen opvullen en tegelijkertijd niet weten met wat, met vraagstukken rondlopen waar niemand antwoord op heeft, en constant weer de steken voelen van overweldigend verdriet.

Een tijdje terug las ik het gedicht ‘The Thing Is’, geschreven door Ellen Bass. Bass is momenteel 74 jaar oud, en doet ontelbare mooie dingen met haar poëzie. Zo heeft ze boeken geschreven over seksuele intimidatie, mentale gezondheid, en de Lgbtq+ gemeenschap. Ze doceert aan Pacific University in Oregon en geeft daarnaast workshops voor gevangenen. Ze heeft uiteraard vele prijzen gewonnen en is sinds 2017 ook kanselier van The Academy of American Poets. (Wikipedia, 2021). In andere woorden: ze raakt mensen niet alleen met haar verhalen, maar brengt mensen ook samen, leert anderen haar kunst, en schenkt aandacht aan marginale groepen. 

Het gedicht The Thing Is gaat als volgt:

to love life, to love it even
when you have no stomach for it
and everything you’ve held dear
crumbles like burnt paper in your hands,
your throat filled with the silt of it.
When grief sits with you, its tropical heat
thickening the air, heavy as water
more fit for gills than lungs;
when grief weights you down like your own flesh
only more of it, an obesity of grief,
you think, How can a body withstand this?
Then you hold life like a face
between your palms, a plain face,
no charming smile, no violet eyes,
and you say, yes, I will take you
I will love you, again.

Voor mij is dit gedicht een reis. Een herkenbaar begin: de zwaarte van rouw, het donker wat oneindig lijkt, de mist die hoop op een betere toekomst haast onzichtbaar maakt. En de vragen, de vragen die je stelt over de kwetsbaarheid van je lichaam. Hoe lang houd ik dit contact met de dood nog vol? Wanneer weet mijn lichaam de kracht uit het onzekere te halen en verder te leven? 

‘An obesity of grief’. Ja, zo voelt rouwen vaak voor mij: overweldigend. Het bouwt zich niet langzaam op, maar is opeens te machtig. En de kracht die het uitstraalt, maakt jezelf alleen maar kleiner. Je begint te fantaseren: wat moet er veranderen aan mezelf om deze imponerende rouw te weerstaan? Kieuwen in plaats van longen, of wat dacht je van vleugels in plaats van benen? 

En uiteindelijk leer je dat je innerlijke kracht ligt in de rust kunnen vinden binnen acceptatie. Het innerlijke kind te omarmen. Niet om de rouw goed te keuren of weg te wuiven, maar om de rouw een plek te kunnen geven. De rouw is onderdeel van jezelf en dus ben jij de enige die het zwaarder of lichter maken kan. Je pakt je innerlijke kind vast, knijpt zachtjes in de wangen om de kansen op een droom uit te schakelen, en zonder te hoeven wachten op een gerustellende reactie ben je staat om de rouw van het kind – en het leven – te accepteren. In volledigheid te zien zonder afgeschrikt te worden. ‘A plain face’ is wat er achterblijft, leeg voor jou om in te vullen met alles wat het leven ons laat voelen. 

Het gedicht deed me denken aan iets wat ik zelf jaren terug schreef over de acceptatie van het einde. 

Soft shall be his pillow
When invisibly he stays
Mortality will crumble
‘Cause she will live her days

Ik geef het gedicht The Thing Is 5 sterren. 

Bronnen:

Wikipedia. (2021). Ellen Bass. Wikipedia.org https://en.wikipedia.org/wiki/Ellen_Bass